Karl Marx

Marxistisch Internet-Archief, Nederlandstalig

“De filosofen hebben de wereld slechts verschillend ge├»nterpreteerd; het komt er op aan haar te veranderen.”
- Karl Marx, Stellingen over Feuerbach, stelling 11 -

Hieronder de meest recente toevoegingen. U kan ook de tabel met alle teksten raadplegen, in de tabel kan u selecteren volgens behoefte. Een andere mogelijkheid is direct naar een auteur te gaan. Uiteraard is zoeken eveneens mogelijk. Wij hebben ook een logboek.

Rechtstreeks naar een auteur:

             

21 mei 2018

De telematica verandert de Vlaamse samenleving niet ingrijpend

John Goubin, 1983

In dit artikel zullen we pogen om, met de conclusies van de vorige twee artikels voor ogen, de ‘telematica-kansen’ voor de modale mediagebruiker in Vlaanderen concreet en actueel in te schatten. En dit zonder in al te veel technische termen (en mystificatie) te vervallen. ...


21 mei 2018

De nieuwe media en het laatkapitalisme

Hans Verstraeten, 1983

De nieuwe media: sommigen stellen er hun hoop in voor de toekomst, anderen zijn er bang voor, naar gelang men voortgedreven wordt door een naïef optimisme of een primitief wantrouwen t.o.v. de nieuwe technologie. Beide houdingen zijn echter gekenmerkt door het feit dat ze de nieuwe media nauwelijks of onvoldoende situeren binnen de maatschappelijke context. Precies om deze leemte aan te vullen lijkt een politiek-economische analyse van de nieuwe media me ten zeerste nuttig. Ik zou het zelfs nog duidelijker willen stellen: hoe ‘nieuwer’ de media worden, hoe meer zich de noodzaak stelt voor een politiek-economische analyse ervan. ...


21 mei 2018

Nieuwe media

Jean-Claude Burgelman, 1983

Neemt men de groeiende berg literatuur over de nieuwe media door, dan vallen hierin meteen een drietal zaken op. Ten eerste, blijken zeer veel auteurs zichzelf of anderen te herhalen. Het idealistische geloof in de nieuwe media werd zowat 15 tot 20 jaar geleden al geformuleerd, maar nog steeds vindt men vandaag diezelfde boodschap naar voren gebracht. Dit fenomeen van eindeloze herhaling heeft zich al eerder in de communicatiewetenschap voorgedaan, meer in het bijzonder met betrekking tot het onderzoek naar de sociale en politieke effecten van de massamedia, waar steeds weer dezelfde hypotheses worden geformuleerd en bekomen. ...


21 mei 2018

Over Vlaanderens opiniepers (Redactioneel)

Koen Raes, 1983

In de hele barnumpubliciteit rond de Derde Industriële Revolutie voor Vlaanderen, waarmee de Vlaamse Regering haar bestaan wil legitimeren, gaat veel aandacht naar de informatica, de nieuwe mogelijkheden die het ganse gamma hyper-gesofisticeerde media ons bieden. De technologie van de jaren tachtig zal het gezicht van Vlaanderen grondig wijzigen, zo wordt gesteld. Computers, microcomputers, telematica zullen de mensen van morgen in hun dagdagelijkse doen begeleiden.
Waar naartoe? ...


16 mei 2018

Het Kapitaal

Marx’ 3e boek nu volledig online

In het eerste boek werden de fenomenen van het kapitalistisch productieproces als dusdanig onderzocht als direct productieproces, waarbij alle secundaire effecten van externe omstandigheden werden achterwege gelaten. Maar dit directe productieproces omvat niet de gehele levensloop van het kapitaal. Het wordt in de reële wereld aangevuld door het circulatieproces, en dit vormt het onderwerp van het onderzoek in het tweede boek. Hier werd, in de derde afdeling, met het onderzoek van het circulatieproces als de mediatie van het maatschappelijke reproductieproces, aangetoond dat het kapitalistische productieproces, in het algemeen, een eenheid is van productie- en circulatieproces. Wat dit derde boek betreft, kan het niet blijven bij algemene reflecties over die eenheid. Het gaat er eerder om de concrete vormen te ontdekken – en voor te stellen – die uit het bewegingsproces van het kapitaal, als geheel, naar voren treden. In hun reële beweging staan de kapitalen in zulke concrete vormen tegenover elkaar, waarbij de gedaanten van het kapitaal in het directe productieproces, net als zijn gedaante in het circulatieproces, enkel als bijzondere momenten verschijnen. De kapitaalsgedaanten, zoals ontwikkeld in dit boek, evolueren dus stap voor stap naar de vorm, waarin ze aan de oppervlakte van de maatschappij optreden in de interactie tussen de verschillende kapitalen, de concurrentie, en in het alledaagse bewustzijn van de productieagenten zelf. ...


3 april 2018

De Internationale

Volledig themanummer Vrouwen, 1998

Engels en de vrouwenemancipatie
Vrouwen en economische integratie
Hoe antwoorden op verkrachting: met een straf of met een oplossing?
Seksualiteit als splijtzwam in de vrouwenbeweging
Bedenkingen bij het verschilfeminisme
Het ecofeminisme van Mies en Shiva


26 maart 2018

Twee opmerkingen bij Coolsaets ‘Staat of valt het marxisme met de arbeidswaardeleer’

R. Stallaerts, 1983

De eerste opmerking onderschrijft de kritiek van Coolsaet op de arbeidswaardeleer en bouwt deze kritiek verder uit (aan de hand van het werk van Steedman en Morishima). Volledig terecht wordt gesteld dat men bij de transformatie van waarden naar prijzen (en omgekeerd) de winstvoet moet kennen. ...


26 maart 2018

Over de hedendaagse betekenis van Marx-kritiek

Fernand Tanghe, 1983

De bespreking van mijn boek Recht en politiek in de spiegel van het marxisme (VMT, 1, 1983) laat me met een gevoel van perplexiteit achter, ...


24 maart 2018

Arbeidsvoldoening en -vervreemding

Jenny Walry, 1983

Rondom mij kijkend merk ik dat mensen steeds minder kritisch staan t.o.v. hun werkomstandigheden. Wie toch nog kritiek mocht hebben, wordt vrij vlug op zijn/haar plaats gezet met: ‘Je mag al blij zijn werk te hebben.’ In de huidige crisistijd schijnt ‘werk hebben’ al bijna voldoende als voorwaarde om te vinden dat men er dan ook nog tevreden mee moet zijn. ...


21 maart 2018

De klassen

Hoofdstuk 52 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

De eigenaars van louter arbeidskracht, de eigenaars van kapitaal en de grondeigenaren, waarvan de respectievelijke inkomstenbronnen de lonen, winsten en grondrente zijn, bijgevolg loonarbeiders, kapitalisten en grondbezitters, vormen de drie grote klassen van de moderne maatschappij gebaseerd op de kapitalistische productiewijze. ...


20 maart 2018

Distributie- en productieverhoudingen

Hoofdstuk 51 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

De nieuwe jaarlijks toegevoegde gecreëerde waarde – dus ook het deel van het jaarlijkse product waarin deze waarde vertegenwoordigd is en die ontrokken kan worden aan de totale opbrengst, die kan afgescheiden worden – is gedeeld in drie delen, die drie verschillende vormen van inkomsten aannemen en dat een deel van deze waarde weergeeft dat toebehoort aan de eigenaar van de arbeidskracht, de kapitaalbezitter en de grondbezitter. Dit zijn dus verhoudingen of vormen van distributie, want ze drukken de verhoudingen uit waarin de nieuw gecreëerde totale waarde wordt verdeeld tussen de eigenaren van de verschillende productiefactoren. ...


20 maart 2018

In de greep van de derde industriële revolutie

Chr. Van Raemdonck, 1983

In dit artikel bespreken wij twee soorten pogingen die in België en in de ons omringende landen van werknemerszijde ondernomen worden om de problemen op te lossen waar arbeiders, bedienden en kaderpersoneel me te maken krijgen als gevolg van de invoering van nieuwe technologieën. Ook behandelen wij de rol die de overheid, de sociale wetenschappen en de vakbonden, naar ons inzicht, te spelen hebben in de problematiek van de invoering van nieuwe technologieën in België. ...


12 maart 2018

De Internationale

Volledig nummer, gewijd aan de Europese Unie, 1997

In dit nummer
Een balans van de top van Amsterdam – Een halfbakken resultaat en een dreigende catastrofe
De EU tegen het Zuiden
Uitbreiding van de Europese Unie naar het Oosten
Het Europa van Schengen
De “maatschappij van de auto” in de EU
De EU en de gemeenschappelijke landbouwpolitiek
Politiek Europa en haar instellingen
Vrouwen in de EU: de ongelijkheid duurt voort
Hoe de EU de fiscale onrechtvaardigheid organiseert
De EU en de sociale kwestie: globalisering als mythe
De dreiging van het militaire Europa
De EU-verdragen in historisch perspectief


12 maart 2018

De schijn van concurrentie

Hoofdstuk 50 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

Er is aangetoond dat de waarde van de waren of de productieprijs gereguleerd door hun totale waarde zich oplost in ...


4 maart 2018

De Internationale

Volledig nummer, gewijd aan Ernest Mandel, 1995

In dit nummer, Redactie
De lange mars van een revolutionair militant, François Vercammen
Twaalf vragen en antwoorden. De opheffing van de schuld van de derde wereld, Ernest Mandel
De lessen uit het BCCI-schandaal, Ernest Mandel
De lange golven van de kapitalistische ontwikkeling, Ernest Mandel
Getuigenis Ernest Mandel, Ernest Mandel
Stalinisme, Ernest Mandel
De opkomende ‘Vierde stand’ in de burgerlijke omwenteling van de Zuidelijke Nederlanden (1565-1585, 1789-1794, 1830), Ernest Mandel
De marxistische vervreemdingstheorie, Ernest Mandel
Steun het Ernest Mandel Studiecentrum, Redactie


24 februari 2018

Wie was Paul Lafargue?

Ron Blom, 1997

Paul Lafargue was één van de leidende figuren in de Franse socialistische beweging ten tijde van de Eerste en de Tweede Internationale. Als vriend en collega van Marx en Engels verwierf hij zich een internationale reputatie als schrijver en propagandist. In zijn grafrede zei Lenin dat de arbeiders en alle sociaaldemocraten van Rusland “een groot respect hadden voor Lafargue als zijnde één van de meest begaafde verspreiders van de marxistische ideeën, ...


24 februari 2018

Taal, geschiedenis en klassenstrijd

David McNally, 1997

We zijn vandaag getuige van een nieuw idealisme, dat grote delen van intellectueel links besmet heeft, waarin taal niet alleen tot een onafhankelijk domein wordt bestempeld, maar tot een alles doordringende kracht, zo alomtegenwoordig, zo dominant, dat de menselijke factor praktisch wordt uitgeschakeld. ...


22 februari 2018

Ernest Mandel en het revolutionair marxisme

Jean-Marie Vincent, 1997

Het revolutionair marxisme van Ernest Mandel werd gesmeed in een ononderbroken en hardnekkige confrontatie met het “marxisme-leninisme” dat vanaf 1923, 1924 gecodificeerd werd door de leidende elite in de Sovjet-Unie. Deze theoretische en praktische confrontatie was op de eerste plaats georganiseerd rond de Oktoberrevolutie en haar betekenis in de wereld van vandaag. Voor Ernest Mandel kwam het erop aan de Oktoberrevolutie te vatten in al haar vernieuwende kracht en te begrijpen hoe en waarom ze een bureaucratische ontaarding kende. ...


21 februari 2018

De affaire Dutroux: gevaren en kansen

Alain Tondeur, 1997

In volle zomer kwam het gerecht in België op het spoor van de KMO Dutroux-Nihoul, gespecialiseerd in de uitbuiting van seksueel geweld op kinderen. Sindsdien wordt België volledig beheerst door de ontwikkelingen in deze zaak, en de weerslag ervan op alle vlakken van het maatschappelijk leven. Oude zaken komen terug naar boven: het corruptieschandaal rond Agusta, de moorden door de Bende van Nijvel ...


10 februari 2018

Over Therborns ‘Ideologie en macht’

Freddy Mortier, 1983

Ideologie en macht van Göran Therborn is een vertaling van The ideology of Power and the Power of Ideology, verschenen in 1980 als New Left Book. De Nederlandse editie bevat, behalve de oorspronkelijke tekst, een inleiding van de vertaler en medewerkers, en een interview met de auteur. ...


10 februari 2018

Tien jaar vakbondsacties en eisblokjes in de Belgische pers en vooral in de fabrieken

Koen Raes, 1983

Er zijn van die boeken die reeds de geschiedenis ingaan vooraleer ze ter perse zijn. Dat is het geval met dit boek; het werd door enkele linkse uitgeverijen, niet zonder redenen, ter publicatie geweigerd. ...


10 februari 2018

Het politocologen-debat: wat is politiek?

Koen Raes, 1983

Het ondertussen reeds ‘klassiek’ geworden debat tussen Poulantzas en Miliband over de specificiteit van de kapitalistische staat en over de eigen aard van de marxistische ‘politicologie’ blijkt ook in Nederland tot geanimeerde discussies aanleiding te zijn geweest. ...


10 februari 2018

Staat of valt het marxisme met de arbeidswaardeleer?

Willy Coolsaet, 1983

Het kapitalisme dat op meerwaarde of winst uit is, produceert om te produceren. Het zoekt zijn productiecapaciteit te verhogen. Het streeft economische groei of vooruitgang na. Het verband tussen meerwaardeproductie, streven naar winst, produceren om te (kunnen) produceren, groei van de productiecapaciteit is zo nauw dat we in feite zovele keren hetzelfde zeggen. ...


8 februari 2018

Over de analyse van het productieproces

Hoofdstuk 49 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

Voor het nu volgende onderzoek kunnen we afzien van het verschil tussen de productieprijs en de waarde, omdat dit verschil helemaal verdwijnt als, zoals hier gebeurt, de waarde wordt beschouwd van het totale jaarlijkse product van de arbeid, dus het product van het totale maatschappelijke kapitaal. ...


8 februari 2018

Het racisme anders bekeken. Kent men de boom aan zijn vruchten?

Ludo Abicht, 1983

... Antwerpen, 11 november 1981: op het Astridplein voor de Dierentuin staan twee groepen demonstranten tegenover elkaar opgesteld, gescheiden door een cordon politieagenten en rijkswachters. Terwijl de enen ‘Amnestie! Amnestie!’ roepen, scanderen de anderen: ‘Racisme, fascisme, apartheid, neen!’ ...


6 februari 2018

Beweegt de Vlaamse beweging?

Jef Turf, 1983

Het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen besliste in zijn algemene vergadering van 19.4.82 een sociaaleconomisch comité op te richten. ...


5 februari 2018

Politieke beweging in het ACV

Juul Vereecken, 1983

‘ACW breek met de CVP’. Tot voor kort gold het als een wat manische slogan van uiterst-links, ontsproten aan wereldvreemde intellectuele breinen. Nog in 1976 trotseerde een groep RAL-militanten heel wat sectarische agressie, door met deze kreet op de Antwerpse Rerum-Novarumstoet te verschijnen. Vandaag zou diezelfde kreet reeds applaus in plaats van agressie oogsten: zowel RAL-militanten als Rerum-Novarumstoeten werden intussen echter nóg schaarser...


24 januari 2018

Deeltijdarbeid in het ‘postfordisme’ Vrouwenarbeid als breekijzer in een veranderende economie

Rob Gerretsen, 1997

De Duitse bondskanselier Kohl was een van de eersten in het internationale koor dat sinds enige tijd Nederland als gidsland de hemel in prijst. Niet wat betreft het drugsbeleid, maar wel inzake de flexibiliteit van de arbeidsmarkt, de tradities van de overlegeconomie en niet in de laatste plaats vanwege het relatief hoge aantal deeltijdbanen in ons land. En Kohl heeft gelijk: Nederland neemt met z’n ‘poldermodel’ in de OESO al lang een vooruitgeschoven positie in wat betreft flexibilisering en deeltijdwerk. ...


20 januari 2018

Het mercantiele kapitaal. Het in de geldhandel actieve kapitaal

Uit Marx’ Ter kriiek van de politieke economie

De scheiding van de winst in rente en industriële winst komt in handbereik, zodra er 2 klassen bestaan van geld en industriële kapitalisten. Het bestaan van deze 2 klassen is een uitdrukking van deze scheiding. Echter de splitsing moet mogelijk zijn, zodat ze in het uit elkaar gaan van de 2 klassen verschijnen. Maar hoe laag de winst ook is, bijvoorbeeld 2 procent, de kleine kapitalisten zouden er niet als geldkapitalisten van kunnen leven. Wel de grote, omdat de som, de absolute hoeveelheid rente niet alleen van haar voet afhangt, maar ook van de grootte van het rentegevende kapitaal. ...


18 januari 2018

De trinitaire formule

Hoofdstuk 48 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

Kapitaal – winst (Ondernemerswinst plus interest), grond – grondrente, arbeid – arbeidsloon, dit is de drie-eenheid, die alle geheimen van het maatschappelijke productieproces bevat. ...